Dysleksja, dysgrafia, dysortografia

Dysleksja rozwojowa to zaburzenie manifestujące się trudnościami w nauce czytania i pisania, mimo stosowania standardowych metod nauczania, inteligencji na poziomie przeciętnym i sprzyjających warunków społeczno-kulturowych. Jest ona spowodowana zaburzeniami podstawowych funkcji poznawczych, co często uwarunkowane jest konstytucjonalnie.

Dysleksja jest dziedziczna. Prawdopodobieństwo odziedziczenia trudności w czytaniu wynosi do 60%, natomiast problemów z ortografią – ok. 70 do 80%.
Najczęściej występujące trudności szkolne dzieci ze stwierdzoną dysleksją rozwojową:

– w pisaniu:
• trudności z utrzymaniem pisma w liniaturze zeszytu,
• trudności w przepisywaniu,
• trudności w pisaniu ze słuchu,
• mylenie liter b-p, d-b, d-g, u-n, m-w, n-w s-z, dz-c, sz-s, o-a, ł-l, ę-e ,
• trudności w pisaniu wyrazów ze zmiękczeniami, dwuznakami, głoskami tracącymi dźwięczność,
• nieróżnicowanie ę-en-e, ą-om,
• opuszczanie drobnych elementów liter, gubienie liter, opuszczanie końcówek i cząstek wyrazów,
• opuszczanie litery y,
• przestawianie liter w wyrazach (inwersja dynamiczna),
• przestawianie szyku dyktowanych wyrazów,
• błędy ortograficzne wynikające ze słabszej pamięci wzrokowej,
• zniekształcanie graficznej strony pisma,
• wolne tempo pisania,
• niewłaściwe stosowanie małych i wielkich liter,
• trudności w różnicowaniu wyrazów podobnie brzmiących (np. bułka – półka),
• złe rozmieszczenie pracy pisemnej w przestrzeni,
• brak lub niewłaściwe stosowanie interpunkcji;

– w czytaniu:
• wolne tempo, niepewne, „wymęczone”,
• błędy w czytaniu: zamiana liter, opuszczanie liter, zamiana brzmienia, nieprawidłowe odczytywanie całych wyrazów,
• trudności we właściwej intonacji czytanej treści – zbytnia koncentracja na technice obniża rozumienie czytanej treści,
• rozpoznawanie napisów po cechach przypadkowych – zgadywanie,
• opuszczanie linii lub odczytanie jej ponownie, gubienie miejsca czytania,
• opuszczanie całego wiersza,
• zmiana kolejności liter i wyrazów,
• przestawianie liter w wyrazie, co zmienia jego sens,
• niechęć do czytania, zwłaszcza głośnego,
• trudności w dzieleniu dłuższych wyrazów na sylaby i syntezie sylab,
• trudności w wyszukaniu najistotniejszej myśli w tekście,
• tzw. hiperleksja: czytanie płynne, w dobrym tempie, bezbłędne, jednak bez rozumienia treści;

– w nauce innych przedmiotów:
• trudności w rysowaniu jako czynności – trudności w rozplanowaniu rysunku, zbyt silny lub zbyt słaby nacisk ołówka, zmiany kierunku w rysunkach (błędny kierunek odwzorowywania),
• trudności w nauce języków obcych, które cechuje znaczna rozbieżność między wymową a pisownią wyrazów – symptomy takie,jak w języku polskim,
• trudności w uczeniu się pamięciowym – tabliczka mnożenia, nauka wierszy, ciągi słowne,
• trudności w nauce geografii – utrudnione czytanie mapy, niewłaściwa orientacja w stronach świata,
• trudności w nauce geometrii – zmiany kierunku w rysunkach geometrycznych, zakłócenia orientacji i wyobraźni przestrzennej, trudności w rozumieniu pojęć geometrycznych (utrudnione przyswajanie werbalne),
• trudności występujące na lekcjach wychowania fizycznego – błędne rozumienie instrukcji ćwiczeń spowodowane słabą orientacją w schemacie ciała i przestrzeni, obniżona sprawność ruchowa,
• nierównomierna koncentracja uwagi, wolne tempo pracy.
Osoby z dysleksją rozwojową narażone są na wiele niepowodzeń szkolnych, co wywołuje u nich frustrację. Olbrzymi wysiłek włożony w naukę daje czasami znikome efekty. Osoba taka czuje się przez to gorsza (głupsza), ma poczucie niższej wartości, traci wiarę w swoje możliwości. Taki stan wtórnie osłabia jej możliwości intelektualne. Następuje sprzężenie zwrotne: trudności pogłębiają się, powodują coraz częstsze niepowodzenia i potwierdzają negatywną opinię innych i co gorsze – swoją własną. Osobie z dysleksją bez fachowego wsparcia, jakie dają zajęcia terapii pedagogicznej, prowadzone przez pedagoga lub psychologa przygotowanego do pracy z ludźmi dotkniętymi dysleksją rozwojową, trudno jest, nawet przy wsparciu najbliższych, wyrwać się z tego zaklętego kręgu.

Scroll Up